Mag je liegen over Sinterklaas?

  door
  Meningen en Mijmeringen
  , ,
  reageer als eerste...

Als je je kinderen leert dat liegen niet mag, hoe zit het dan met de grote leugen over Sinterklaas?

Tsja, dat kan best een dilemma zijn zo merk ik ieder jaar opnieuw aan de vragen die ik krijg. Ouders vragen zich af of ze hun kind niet belazeren door te liegen dat Sinterklaas bestaat. Ze zijn ook bang dat het schadelijk voor een kind kan zijn als het de waarheid achterhaalt. Het kan immers een grote teleurstelling zijn voor kinderen en ze kunnen zich er heel akelig voelen dat ze jaren zijn gefopt.

Maar klopt dit wel of is het meer een zorg van ouders?

Ouders denken dat ze liegen

Ouders weten wat het verschil is tussen realiteit en fantasie. Ze maken zich zorgen over hoe hun kind misschien beschadigd en teleurgesteld wordt. Soms herinneren ze zich het ongeloof en misschien zelfs wel boosheid toen ze erachter kwamen dat Sinterklaas niet bestond. Ze willen dan dit gevoel voor hun kind voorkomen en daarom het hele fantasievolle en spannende van het feest overboord gooien.

Het eigen denken van de ouders staat voorop en niet het denken over hoe het is voor hun kind.

Kinderen geloven wat ze zien

De grote leugen over Sinterklaas

Uitleggen dat het een verklede man is, omdat je niet wilt liegen, komt dan ook niet binnen: juist omdat de man verkleed is als Sinterklaas, is hij voor het kind echt Sinterklaas.

Jonge kinderen hebben een nog-minder-ontwikkeld realiteitsbesef dan oudere kinderen. Wat ze zien is waar!

Dit betekent dat je je ter plekke kunt omkleden als Sinterklaas en op het moment dat die verkleedpartij voltooid is, zullen de peuters en ook nog veel kleuters je dan Sinterklaas gaan noemen. Ook al hebben ze de transformatie net zelf gezien.

Iedere ouder herkent dit en weet dat je kinderen kunt foppen waar ze bij staan. Kinderen stellen ook geen vragen hoe het kan dat de schoen gevuld wordt en hoe het kan dat de pakjes zomaar in de gang staan. Voor een jong kind is het geen leugen, maar een waarheid dat Sinterklaas en zijn knechten ’s nachts over de daken galopperen.

Wanneer ouders hun jonge kinderen gaan vertellen dat Sinterklaas niet echt is, kan het kind juist in verwarring raken omdat hij toch echt waarneemt – in boeken en op de tv – dat het wel echt is. Uitleggen dat het een verklede man is, komt dan ook niet binnen: juist omdat de man verkleed is als Sinterklaas, is hij voor het kind echt Sinterklaas.

In de beleving van jonge kinderen kan alles. Dieren kunnen praten, jij kunt toveren en alles is wat het is.

De verandering

Het interessante van het geloof in Sinterklaas is dat het gelijk opgaat met het proces van opgroeien: van blind geloof, naar nieuwsgierigheid en van beginnende twijfel naar inzicht. Het mooie is dat je ieder jaar kunt volgen hoe ver een kind is in zijn ontwikkeling.

  1. Nieuwsgierigheid: het blinde geloof wordt op een dag nieuwsgierigheid want: “Hoe kan het dat…?” Een korte en voor het kind logische uitleg is voldoende om het geloof nog een jaartje vooruit te schuiven.
  2. Twijfel: een jaar later is daar de twijfel en zijn er meer vragen. Die twijfel kan dan ook nog met een paar zinnen als sneeuw voor de zon verdwijnen.
  3. Inzicht: en dan komt het jaar van het inzicht. De twijfel heeft wortel geschoten en je ziet het inzicht dalen.

Het kind hoort nu bij de groten en kan meedoen met de groten om het feest voor de kleintjes in stand te houden. Je zult merken dat je kind nu echt de kleutertijd voorgoed voorbij is en dat zijn denken zich vanaf nu steeds meer en beter ontwikkelt.

Voor veruit de meeste kinderen komt de ontdekking dat Sinterklaas niet bestaat, helemaal niet als een schok, maar als de voltooiing van een natuurlijk en geleidelijk proces. Dat is nu juist het mooie: zo lang kinderen willen geloven, geloven ze. Pas als ze er zelf aan toe zijn om te twijfelen, zal het geloof gaan wankelen.

De rol van ouders

Ouders zijn natuurlijk cruciaal in het proces van geloof naar ongeloof.

Wanneer ouders het gevoel hebben dat ze tegen hun kind staan te liegen, kunnen ze vaak ook niet genieten van hoe hun kind de verschillende ontwikkelingsstappen door gaat. Ze ontnemen hun kinderen ook de heerlijke fantasiemomenten om te delen hoe het de Pieten lukt om de cadeautjes de bezorgen en hoe het kan dat de Sint alles toch weet?

Deze ouders missen vooral de ongeëvenaarde en nooit weer terugkomende kinderlogica die goed is voor jarenlange familie herinneringen.

Een sprookje in leven houden is echt iets anders dan liegen. Jonge kinderen geloven in sprookjes, maar echte leugens kunnen ze als baby al herkennen. Er is dus niets mis mee om kinderen in een tijdje in een vrolijk sprookje te laten geloven. Als ze ouder worden, krijgen ze heus nog genoeg realiteit voor hun kiezen. Laat kinderen dus rustig een tijdje opgaan in die droomwereld. Gun ze dat sprookje. Zo lang als het duurt.

Wat kunnen ouders doen?

Wanneer ouders oprecht willen zijn voor hun kinderen, zouden ze ook kunnen bedenken dat alle sprookjes, verhalen en films ook fantasie zijn, net als Sinterklaas, waarbij de laatste gewoon uit het verhaal is gestapt.

Een film benaderd dit al heel dicht en daarover zeggen we ook niet dat we liegen tegenover onze kinderen.

Beginnen kinderen te twijfelen en vragen te stellen, dan kan het handig zijn om eerst te vragen wat het kind zelf denkt. Je gaat dan mee in zijn wereld:

  • Hoe denk jij dat die cadeautjes daar komen?
  • Hoe denk jij dat het Sinterklaas lukt om op twee plekken tegelijk te zijn?

De antwoorden die je kind geeft, laten zien waar het in z’n ontwikkeling zit. Wil je kind nog graag geloven? Dan zal het voor iedere twijfel een verklaring zoeken waarbij het duidelijk nog gebruik maakt van kinder-logica. Is je kind toe aan de volgende stap? Dan zal het eerder conclusies trekken met antwoorden die ook voor ons logisch klinken.

Als een kind oprechte twijfels uit over het Sinterklaasverhaal, ga dan niet glashard liegen om het verhaal nog een tijd in stand te kunnen houden. Laat de fase van het kind zelf leidend zijn in de zoektocht naar de waarheid.

Wanneer zo rond het zevende jaar de ontdekking steeds reëler wordt, maak het dan tot een belangrijke stap: het horen bij de groten. Het kind mag vanaf nu delen in het verhaal en zijn rol innemen van de grotere voor de kleintjes.

En wellicht het belangrijkste:
Gun je kinderen en vooral jezelf deze prachtige periode van magie. Geniet van alle gedachtenkronkels en doseer de spanning tot handzame proporties.

Een heel fijn Sinterklaasfeest gewenst!
Portretfoto van Tea Adema, auteur van Mag je liegen over Sinterklaas?

Tea Adema


Meer door Tea over peuters, kleuters en liegen: Liegende Kabouters


Schoentje vullen met... ja wist ik het maar

Volle schoen!
Oh kom er eens kijken
Wat er in mijn schoentje zit
Alles gekregen
Van die lieve Sint!


Mag je liegen over Sinterklaas? © 2020 - alle rechten voorbehouden.

In 2004 startte ik mijn praktijk voor kinder- en opvoedcoaching en sinds 2010 train ik ook collega-coaches en professionals in onderwijs, hulpverlening en zorg. Al bijna 4.000 deelnemers uit Nederland en België doorliepen mijn opleidingen voor kinder-, puber- en jongerencoaching. Via mijn blogs en video's hou ik je - als professional of als ouder - graag op de hoogte van pedagogische ontwikkelingen en geef ik je tips voor het omgaan en werken met kinderen en pubers. Nuchter, praktisch en als even kan: met een beetje humor!

Zie ook: https://teaadema.nl

Reageer als eerste...

Wil je op dit bericht reageren?