3 kadootjes om alvast in de stemming te komen...

Gratis download: Sinterklaas aftelkalender 2011 Het virtuele schoentje is al voor je gezet! Gratis planner voor de organisatie van pakjesavond
Sinterklaas aftelkalender Virtueel schoentje Pakjesavond planner

Waar moet dat heen met Zwarte Piet?

Piet

door Eric van Muiswinkel (Hoofdpiet sinds 1998)

‘6 december, hartstikke koud, staat hij te lachen. De gek!’ (Toon Hermans)
Nee, Zwarte Piet is geen schoorsteenveger. Dat is wel de doorzichtigste smoes waarmee we ons van ’t ongemak met de knecht van Sinterklaas af denken te maken. Zwarte Piet is een vrolijk relikwie uit racistische tijden, dat staat wel vast. De bedenker van ons moderne Sint-sprookje, onderwijzer Jan Schenkman, zette slechts een enkele knecht neer als zakkendrager naast de bisschop. Hij bedacht dat halverwege de 19de eeuw, een tijd van vanzelfsprekend racisme waarvan donkere mensen in het 21ste-eeuwse Nederland de nare echootjes vaker opvangen dan de Belanda denkt.

Na de oorlog verscheen er bij de intocht in Amsterdam voor ’t eerst een klein legioentje Zwarte Pieten, en inmiddels is die club bij kleine kinderen het populairste onderdeel van het verhaaltje – even los van de cadeautjes waar het allemaal om draait!

Maar Zwarte Piet is aan zwarte of witte Amerikanen, Engelsen, Australiërs of Zuid-Afrikanen knap lastig uit te leggen. Ik kan het weten, want ik ben inmiddels veertien jaar Hoofdpiet op de nationale televisie, and proud of it. But, you see…

Mijn Zuid-Afrikaanse uitwissel-dochter Limpho (zestien jaar oud, een jaar studerend in Nederland, 2009) lachte zich rot toen ze tot zich liet doordringen wat dit voor idiote traditie was. Ze liet zich daarin opgewekt meeslepen in de cadeau- en gedichtenpret, de liedjes bij de schoen, de geheimzinnigdoenerij, alles wat het Sinterklaasfeest subliem maakt. En ze kreeg een koude rilling, samen m et mij, toen een toffe Hollandse huismoeder begin november op het voetbalveld tegen ons beide riep: Hé Van Muiswinkel, heb je al een Zwarte Pietje mee?’

Ik vond het altijd wel mooi dat zo’n apert politiek-incorrecte traditie, witte mensen die zich zwart schminken en een 17de-eeuws clownspak aantrekken, in Nederland juist wel kon. Hoe meer een land van zoiets gruwde, hoe dichter de pijn daar nog onder de oppervlakte lag. Logisch dat dat in Amerika niet kon, de apartheid is daar in ’t Zuiden nog maar vijftig jaar geleden van staatswege afgeschaft. In Zuid-Afrika nog veel korter geleden.

Zwarte Piet in Nederland, is zeker op televisie, al lang ‘Piet’ geworden. Hij kan ook ‘zij’ zijn, heeft geen overdreven rode lippen en glanzende oorringen meer, praat niet krom en jaagt geen angst meer aan. ‘Piet’ (Huispiet, Babypiet, Moederpiet, Pietje Verliefd, Coole Piet) is de soortnaam voor een club kinder-entertainers, vaak zelf nog kinderen, waarvan iedereen best mag zien dat ‘t geschilderde witten zijn. Alleen de kleinste kinderen geloven ‘echt’ : die denken magisch en zien wat ze willen zien. Het zijn de 9- tot en met 109-jarigen die paniek zaaien over een witte plek in de nek die iets zou ‘verraden’. De schmink zou niet het belangrijkst moeten zijn: kostuum, baret & veren maken de Piet.

Maar de grote wereld, die vroeger nooit zijn schoentje heeft mogen zetten, heeft geen geduld voor dit soort nuances. Die ziet het festijn anno 2013 met eigen ogen via Facebook en YouTube, veel meer dan vroeger. En daar zeggen ze: hoezo is die Dutch Zwarte Piet geen ‘black person’? If it looks like a duck, walks like a duck, and quacks like a duck, it’s probably a duck.

Daar hebben ze geen idee van onze liefde voor het spel binnen het feest. Geen weet van onze verknochtheid aan de onwerkelijke figuren van de Pieten en de Sint zelf – die nepbisschop met zijn bovenmenselijke ouderdom, wijsheid en koopkracht. Het zijn lieve spannende sprookjesfiguren, waar ook Surinaamse, Antilliaanse, Marokkaanse, Afghaanse en heel soms Zuid-Afrikaanse kinderen die hier in november rondlopen, hun pret van hebben. Totdat de oorsprong van de Zwarte Knecht de kop weer opsteekt in een quasi-onschuldig geintje. Jaja. Hoeveel geintjes zijn dat vanaf half november? Een serieus onderzoek daarnaar, evenals naar het beeld dat kleine kinderen in Nederland van zwarte mensen hebben, lijkt me voor Nederland geen overbodige luxe.

Want er lijkt een groeiend aantal zwarte Nederlanders te zijn dat er de grap níet van inziet. En als ze er over beginnen worden ze zo hard aangepakt voor hun onbegrip van onze onschuldige traditie, dat ze alleen maar in hun vermoeden bevestigd worden.

Waarheen met Zwarte Piet?

  • Hij moet natuurlijk blijven: hij hoort bij Sinterklaas als Sancho Panza bij Don Quichote. En een feest als Sinterklaas afschaffen dat wil niemand.
  • Racisme, ongevoeligheid en botheid afschaffen, dat kan niemand. Maar dat moeten we op z’n minst willen.
  • En Piet steeds minder zwart en minder knecht maken: dat kan prima. Daar moeten we maar mee doorgaan.
  • Het zou de regering een voorwerp van aanhoudende zorg moeten zijn. En de regering, als het om Sint & Piet gaat, dat zijn we zelf.
Dit essay is geschreven door Eric van Muiswinkel, acteur en Hoofdpiet sinds 1998. Deze tekst gevonden op: http://amsterdam.blog.nl (met kanttekeningen van blogger Nicky Samson)
Plaats een reactie ».

Geef een reactie


Met dit vette Sinterklaas pakket kan de voorpret beginnen! Sinterklaas Voorpret Pakket

12 downloads: muziek, spelletjes, recepten, een kleurplaat, extra surprisespel-opdrachten en knutselplaten om je eigen kadootjes mee te maken. Voor de hele familie kan de voorpret vast beginnen!

Ontvang het gratis wanneer je je aanmeldt voor de nieuwsbrief:


Het Sinterklaas Surprisespel maakt pakjesavond weer leuk!

Ankie: "Twee dagen voor pakjesavond vertelde mijn moeder dat ze geen sinterklaas besteld had dit jaar. In totale paniek zocht ik op het internet naar iets waardoor ik de feestavond nog wat inhoud kon gaan geven. Gelukkig vond ik het surprisespel. Het was nog spannend of het op tijd aankwam maar het was er uiteindelijk om 14:00u vlak voor pakjesavond! We hebben niet alles kunnen doen, maar we hebben erg gelachen om het sinterklaasliedjeshakspel, het kriebelen met de veer en het inpakken met een hand. Volgend jaar doen we de andere spelletjes!"

Lees hier wat andere Sinterklaasspel klanten zeggen »

"Met het Sinterklaas Surprisespel draait het om met elkaar samen zijn. Gezellig samen zijn dus, precies zoals het sinterklaasfeest bedoeld is!"
De redactie van SinterklaasFan.nl

Meer weten over het Sinterklaas Surprisespel? Begin hier...